Porozmawiajmy o… Gdańskim Teatrze Szekspirowskim. Zagajenie Władysława Zawistowskiego

Władysław Zawistowski

Dyrektor Departamentu Kultury przy Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego

Gdański Teatr Szekspirowski jako instytucja kultury i mechanizm finansowania

Dyrektor Departamentu Kultury Samorządu Województwa Pomorskiego na wstępie wyraził żal z powodu nieobecności Anny Czekanowicz-Drążewskiej, dyrektorki Biura Prezydenta ds. Kultury w Urzędzie Miasta Gdańska, członkini Rady Programowej GTS i przedstawicielki głównego, tzw. rejestrowego Organizatora GTS (ten brak postaramy się naprawić – przyp. Piotr Wyszomirski). Władysław Zawistowski poinformował, że wszystkie instytucje kultury są głęboko niedofinansowane. GTS to pionierskie w skali kraju, wspólne przedsięwzięcie trzech podmiotów: samorządu województwa pomorskiego, samorządu miasta Gdańska i organizacji pozarządowej Fundacji Theatrum Gedanense. W Akcie założycielskim te trzy podmioty nie tylko są traktowane równorzędnie, ale organizacja pozarządowa ma pewną formalną przewagę nad samorządami, chociaż to samorządy biorą na siebie ciężar finansowania budowy.

Zgodnie z prawem Organizator instytucji kultury jest zobowiązany zapewnić środki na utrzymanie instytucji kultury. Składają się na nie na pewno koszty utrzymania budynku i koszty osobowe. Kłopoty pojawiają się na poziomie produkcji, czyli działalności. W istniejących instytucjach kultury wszystkie pieniądze na działalność instytucje muszą sobie wypracować same. Roczna dotacja do 12. instytucji kultury utrzymywanych przez samorząd województwa jest mniejsza niż budżet płac w tych instytucjach. Krótko mówiąc: w większości tych instytucji dyrektor 1 stycznia wie, że nie ma pieniędzy do końca roku na pensje. Brakującą końcówkę oraz na wszystko, co chce zrobić, w zależności od profilu swej instytucji, musi zarobić. Pieniądze uzyskane z samorządu są jedynymi środkami, którymi dyrektor instytucji kultury może swobodnie dysponować. Wszystkie inne pieniądze są „znaczone”, tzn. przeznaczone na konkretne cele.

Źródła finansowania mogą być różne. Z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego najtrudniej jest uzyskać środki na działalność artystyczną. – Chciałbym zdemistyfikować rolę funduszy europejskich. Jeżeli im się dobrze przyjrzymy, to w dłuższej perspektywie zauważymy, że przeważają problemy nad pożytkami. Koszty przygotowania, wkład własny (min. 20% w gotówce) do projektu, który w 90% nie dotyczy głównej formy działalności instytucji. Skutek jest taki, że musimy dopłacić do czegoś, co tak naprawdę nie jest potrzebne. Projekt może rozszerzać, uzupełniać ofertę, może być kwiatkiem do kożucha, wytryskiem, fajerwerkiem, ale nie jest podstawową działalnością –  konstatował W. Zawistowski.

Zobacz Rejestr instytucji kultury prowadzonych przez samorząd województwa pomorskiego

„Gdański Teatr Szekspirowski jest emanacją pewnej potrzeby społecznej, której wyrazicielem i rzecznikiem jest organizacja pozarządowa, którą wspiera administracja samorządowa. Programowo tutaj może zdarzyć się wszystko, to jest teatr impresaryjny”.

– 25 lat doświadczeń pokazuje, że w zakresie finansowania kultury tak naprawdę jest tylko jeden sektor – publiczny. Organizacje pozarządowe wnoszą bardzo niewiele. W tym względzie Fundacja Theatrum Gedanense jest wyjątkiem, potrafi co roku dokładać znaczące kwoty m.in. na Festiwal Szekspirowski. O pieniądzach pochodzących z biznesu radzę w polskich realiach zapomnieć. Dramat polega na tym, że ktokolwiek, gdziekolwiek, cokolwiek chce robić to zawsze finalny rachunek spływa do urzędu publicznego, który i tak te pieniądze, które nie starczają nawet na pensje w instytucjach kultury, wcześniej podzielił – zakończył dyrektor Zawistowski.

Władysław Zawistowski

Poeta, dramaturg, powieściopisarz, scenarzysta, tłumacz, krytyk literacki i teatralny, urzędnik. Jako poeta debiutował w 1974 roku, arkusz poetycki Czyli ja ukazał się w 1976. Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku i w roku 1977 filologii polskiej na  Uniwersytecie Gdańskim. W latach studenckich członek założyciel grupy literackiej Wspólność, członek redakcji pism literackich „Litteraria” i „Integracje”. W latach 1977–1991 kierownik literacki Teatru Wybrzeże, wykładowca działającego przy nim Studium Aktorskiego. W 1987–1990 redaktor  „Autografu”. W 1989 roku współzałożyciel Fundacji Theatrum Gedanense i jej wiceprezes (do 2005). Do roku 1992 redaktor naczelny wydawnictwa Grafmedia Inter AG. Od 1992 dyrektor Oficyny Wydawniczej GRAF. Członek założyciel, a w okresie 1993–1996 prezes gdańskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, 1997–2006 wicedyrektor wydawnictwa  Tower Press. Od 2002 roku współredaktor gazety literackiej „Migotania, przejaśnienia”. Od 2006 dyrektor Departamentu Kultury, Sportu i Turystyki przy Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego (obecny Departament Kultury); członek-założyciel Polskiego Towarzystwa Szekspirowskiego (1992), Lions Club Gdańsk-1 (1989) i Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym (1992). Członek ZAiKS-u. Autor m.in. zbiorów wierszy: Czyli ja (1976), Ptak w sieci dalekopisu (1977, 1980), Ciemna niedziela. Wiersze wybrane (1993), utworów dramatycznych: Wieloryb (1979), Wysocki (1983),Podróż do krańca mapy (1988), Stąd do Ameryki (1988), Farsa z ograniczoną odpowiedzialnością (1993), Było sobie kiedyś miasto (według prozy G. Grassa, 1994), Historie zakulisowe (według A. Czechowa, 1999), Witajcie w roku 2002 (2000), Dobry adres(2003). Pod pseudonimem Witold Biengo wydał powieści: Bardzo długi czerwiec (1984), Serce w klatce (1987), Gwiazdy spadają w sierpniu (1990). Autor utworów dla dzieci: Jak pory roku grają w berka (1984), Baśń o Raduniu, Ostrzycu i Sumie – królu jeziora(1990). Wspólnie z  Anną Czekanowicz autor serialu  radiowego Ulica Kwietna (1996–1998), wspólnie z A. Czekanowicz, T. Buraczewskim, M. Wojtasikiem kilku odcinków serialu TV Radio Romans (1994–1995), autor Kto jest kim w „Trylogii” Henryka Sienkiewicza (1999). Przełożył na język polski m.in. sztuki: Henry’ego Chettle Tragedia Hoffmana albo Zemsta za ojca (razem z  Jerzym Limonem, 1985); Thomasa Middletona Cnotliwa panna z ulicy Taniej (razem z J. Limonem, 1988), Williama Shakespeare’aTrojlus i Kressyda (razem z J. Limonem, 1990) oraz Antoniusz i Kleopatra (razem z J. Limonem, 1992). Otrzymał Nagrodę Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” (zob.  nagrody miasta Gdańska) za rok 2004. [MD] za: gedanopedia.pl.

Dodaj komentarz