Jeśli przestrzeń publiczna się rozpada, demokracja staje się proceduralna i pusta. I właśnie dlatego kultura, a szczególnie teatr, pozostaje jednym z ostatnich miejsc, w których sens, relacja i wspólnota mogą być jeszcze realnie wytwarzane.
W dniach 23–25 kwietnia 2026 w Zagrzebiu odbyło się międzynarodowe seminarium sieci ORACLE – jednej z najdłużej działających europejskich sieci menadżerów kultury, zrzeszającej środowisko ekspertów związanych m.in. z European Diploma in Cultural Project Management (Europejskim Dyplomem Zarządzania Projektami Kulturalnymi). Sieć skupia praktyków i badaczy kultury z kilkudziesięciu krajów i stanowi ważne forum współpracy oraz wymiany doświadczeń na poziomie europejskim.
Tegoroczne spotkanie pt. „Kultura, przestrzeń publiczna i demokracja w czasach zakłóceń” poświęcone było roli kultury w warunkach kryzysu demokracji oraz napięciom, w jakich funkcjonują dziś instytucje publiczne.
W programie seminarium Katarzyna Renes, zastępczyni dyrektorki Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni, wygłosiła wystąpienie pt. „Teatr wobec kryzysu demokracji. Gdynia jako próba odbudowy sensu i wspólnoty”. Punktem wyjścia była diagnoza współczesnego kryzysu sensu i rozpadu narracji w przestrzeni publicznej oraz pytanie o funkcję teatru w tych warunkach.
Wystąpienie sytuowało teatr nie jako instytucję w kryzysie, lecz jako jedną z przestrzeni jego przezwyciężania – miejsce, w którym możliwe jest wytwarzanie znaczeń, doświadczenia i relacji w warunkach rosnącej polaryzacji i nadmiaru informacji.
Perspektywa Gdyni i doświadczenie Teatru Miejskiego zostały przedstawione jako konkretna praktyka instytucjonalna: praca nad zmianą relacji z publicznością, poszukiwanie nowych modeli uczestnictwa oraz redefinicja roli teatru jako przestrzeni wspólnej. W tym ujęciu teatr staje się elementem infrastruktury życia publicznego, a nie wyłącznie miejscem produkcji wydarzeń.
Spotkanie w Zagrzebiu zgromadziło przedstawicieli sektora kultury z całej Europy i koncentrowało się na wyzwaniach stojących przed instytucjami w warunkach presji politycznej, ekonomicznej i społecznej, w tym ograniczania przestrzeni obywatelskiej, niestabilności finansowania oraz rosnącej instrumentalizacji kultury.
Teatr wobec kryzysu demokracji. Gdynia jako próba odbudowy sensu i wspólnoty. Katarzyna Renes
Za: Teatr Miejski
