30.08-04.10 Sopot Non-Fiction

Rezydencja artystyczna i festiwal teatru dokumentalnego (30sierpnia – 6 września)

Organizator: Fundacja Teatru BOTO, współorganizator: Teatr Wybrzeże

Kuratorzy: Adam Nalepa i Roman Pawłowski

Sopot Non-Fiction to jedyny w Polsce przegląd teatru dokumentalnego, połączony z warsztatami dla profesjonalnych twórców. To wyjątkowa okazja, aby spotkać się z  najnowszymi zjawiskami z teatru non-fiction i przyjrzeć się procesowi pracy nad spektaklami.

Już po raz trzeci do Sopotu przyjadą reżyserzy, dramatopisarze i aktorzy z całej Polski. Przez tydzień będą pracować nad projektami przedstawień, inspirowanych prawdziwymi historiami. Materiałem będą reportaże, wspomnienia, materiały archiwalne i wywiady z autentycznymi bohaterami. W tegorocznej edycji weźmie udział 7 zespołów, które zajmą się m.in. tematem polskiego himalaizmu,  sytuacją imigrantów szukających azylu w Polsce oraz biografią wybitnej polskiej dramatopisarki Stanisławy Przybyszewskiej, która ostatnie lata życia spędziła w Gdańsku. Wśród uczestników rezydencji będą reżyserzy: Lena Frankowska, Katarzyna Kalwat, Piotr Ratajczak, dramaturdzy i dramatopisarze: Iwona Nowacka, Radosław Paczocha, Anna Wakulik, aktorzy: Jadwiga Jankowska-Cieślak, Henryk Niebudek, Tomasz Tyndyk. Rezydencję zakończy 5 i 6 września Maraton Non-Fiction na Scenie Kameralnej Teatru Wybrzeże w Sopocie, podczas którego uczestnicy zaprezentują warsztatowe prace w rozwoju.

Równolegle z warsztatami odbywać się będą prezentacje spektakli i akcji w przestrzeni publicznej. Festiwal zainauguruje premiera instalacji audio w pociągach SKM „Posłuchaj maszynisty”, którą przygotuje specjalnie dla festiwalu szwajcarska reżyserka Joséphine de Weck z dramaturgiem Szymonem Adamczakiem. Instalacja będzie miała formę krótkich audycji, emitowanych podczas jazdy, opartych na wywiadach z maszynistami SKM na temat ich życia i pracy.

Drugą propozycją festiwalową będzie spektakl Magdy Fertacz i Łukasza Chotkowskiego „Nikt nie byłby mną lepiej. Koncert” z Teatru Lubuskiego w Zielonej Górze. Przedstawienie, będące połączeniem koncertu i spektaklu oparte jest na tekście, który napisały więźniarki z Zakładu Karnego w Krzywańcu podczas trwających rok warsztatów. Opowiada o cienkiej granicy między więzieniem a wolnością, przestępstwem a normalnym życiem. Z aktorami z Zielonej Góry na żywo wystąpi zespół Der Father.

Teatr Wybrzeże zaprezentuje na festiwalu swoją najnowszą premierę: dokumentalną sztukę rosyjskiej dramatopisarki Jeleny Grieminy „Dwóch w twoim domu” w reż. Rudolfa Zioło. Jest to historia Uładzimira Niaklajeu, białoruskiego poety i działacza politycznego, który był kandydatem w wyborach na prezydenta Białorusi w 2010 r. Białoruskie KGB aresztowało go w dniu wyborów i osadziło na wiele miesięcy w areszcie domowym. Dramat oparty jest na wywiadach z poetą i jego żoną o życiu w mieszkaniu z oficerami KGB.

Prezentacjom festiwalowym będą towarzyszyć spotkania z realizatorami i dyskusje o teatrze dokumentalnym.

Kuratorami festiwalu są Adam Nalepa, reżyser związany z Teatrem Wybrzeże w Gdańsku i Roman Pawłowski, publicysta, krytyk i kurator teatralny z Warszawy.

Joséphine de Weck o projekcie „Posłuchaj maszynisty” w pociągach SKM:

Ten projekt narodził się, ponieważ chciałam opowiedzieć o ludziach, o których na co dzień zapominamy i o naszej obojętności wobec nich. Nie patrzymy na innych na ulicach. Unikamy ludzi i staramy się nie odzywać do nikogo. W wagonach kolejki, w tramwajach, autobusach odwracamy wzrok z nadzieją, że nie będziemy musieli z nikim rozmawiać.

Czy możliwe jest jeszcze nawiązanie kontaktu między ludźmi w przestrzeni publicznej?

Nasze miasta funkcjonują dzięki wysiłkowi tysięcy ludzi, którzy pracują dla nas. Jedni sprzątają nocami ulice, inni prowadzą tramwaje, autobusy, pociągi. Chcielibyśmy udzielić głosu jednej z tych niewidocznych na co dzień grup: maszynistom kolejki SKM. Rzadko mamy okazję z nimi rozmawiać, poza pytaniem o bilety czy następną stację. Zapominamy, że bez nich nie moglibyśmy poruszać się po Trójmieście. Transport publiczny bez nich by nie istniał, tymczasem nawet ich nie zauważamy. Są częścią maszyny.

Chcemy ich zapytać o czym myślą podczas jazdy? Czy lubią swoją pracę i rolę w społeczeństwie? Czy słuchają muzyki w pracy? Które miejsce w mieście lubią najbardziej?

Dzięki projektowi „Posłuchaj maszynisty!” publiczna przestrzeń, w której unikamy intymności, zmieni się w miejsce, gdzie możemy mówić o nas samych i kontaktować się z innym. Pasażerowie staną się społecznością, połączoną doświadczeniem intymności i otwarcia na drugą osobę.

Rezydencja finansowana jest ze środków Urzędu Miejskiego w Sopocie oraz Ministerstwa Kultury i Sztuki.

Strona Festiwalu

Kuratorzy:

Adam Nalepa – reżyser, tłumacz, krytyk teatralny. Pochodzi z Chorzowa, ale prawie całe życie spędził w Niemczech – z wyjątkiem ostatnich miesięcy, kiedy coraz ciężej opuszczać jest mu Trójmiasto. W Darmstadt ukończył studia w klasie fortepianu, we Frankfurcie studiował medycynę, jest absolwentem Teatrologii, Filmografii i Historii Starożytnej Uniwersytetu Ruhry w Bochum. Swoją pracę magisterską napisał o „Trojankach” Eurypidesa, pierwszej sztuce, którą oglądał jako dziecko w teatrze i której definitywnie dzieciom nie poleca.

Podczas studiów pracował jako felietonista i krytyk teatralny, prowadził na uniwersytecie warsztaty i kursy z zakresu dramaturgii i reżyserii, był także współzałożycielem teatru offowego „Dekadenz”, w którym pracował także jako aktor.

W latach 2002-2005 piastował etat asystenta reżysera w Düsseldorfer Schauspielhaus, gdzie wyreżyserował pierwsze własne produkcje, m. in. „Komedianta” Thomasa Bernharda i „Życie (aż) do mężczyzn” Thomasa Brusiga. Współpracował także w Niemczech i w Austrii z polskimi reżyserami – Januszem Wiśniewskim, Mikołajem Grabowskim i Janem Klatą.

W 2007 roku przez przypadek znalazł się we właściwym czasie i we właściwym miejscu – otrzymał propozycję inscenizacji światowej prapremiery „Blaszanego bębenka” Güntera Grassa w Teatrze Wybrzeże, za którą otrzymał m. in. Honorową Nagrodę Marszałka Województwa Pomorskiego za Spektakl Roku oraz nagrodę Teatralną Miasta Gdańsk i która została także zaproszona na Warszawskie Spotkania Teatralne. W 2009 ponownie pracował w Gdańsku, tym razem przy głośnej polskiej prapremierze „Kamienia” Mariusa von Mayenburga, w 2010 wyreżyserował w Warszawskim Laboratorium Dramatu polską prapremierę „Sex Machine” Tomasza Mana, w Sopockiej Fundacji Teatru Boto sztukę Jakuba Roszkowskiego „Zielony mężczyzna”, a w roku 2011 powrócił na deski Teatru Wybrzeże z realizacją „Nie-boskiej komedii” Krasińskiego (Honorowa Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego za Spektakl Roku oraz nagroda Miasta Gdańska dla najlepszego przedstawienia roku). Wyreżyserował także w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie „Chłopców” Stanisława Grochowiaka.

Roman Pawłowski – krytyk kultury, publicysta, kurator teatralny. Zajmuje się problemami nowej dramaturgii i polityki kulturalnej, prowadzi autorskie warsztaty z pisania krytycznego i teatru dokumentalnego. Współpracuje stale z „Gazetą Wyborczą” , „Dziennikiem Opinii” i „Notatnikiem Teatralnym”. W 2013 zadebiutował w Teatrze Nowym w Poznaniu jako dramaturg dokumentalnego serialu teatralnego „Jeżyce Story”. Jako kurator przygotował dwie edycje festiwalu teatralnego Nowa Klasyka Europy w Łodzi (2010, 2012) oraz przegląd „ДА! ДА! ДА! Współczesny teatr, dramat i performans z Rosji” w Warszawie (2013). W latach 2008-2010 był współtwórcą i wykładowcą Szkoły Laboratorium Dramatu, pierwszej szkoły dramaturgicznej w Polsce. Zredagował i wydał dwie antologie nowych sztuk polskich ‚„Pokolenie porno i inne niesmaczne utwory teatralne” (Zielona Sowa, Kraków 2003) i „Made in Poland. Dziewięć sztuk teatralnych z Polski” (Ha!art, Kraków 2006), które dały impuls do rozwoju nowej dramaturgii w Polsce. W latach 1994-2012 był dziennikarzem „Gazety Wyborczej”, za swoje teksty o teatrze zdobył Nagrodę im. Z. Raszewskiego dla najlepszego polskiego krytyka teatralnego. Absolwent teatrologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Mieszka na warszawskiej Pradze i w Tykocinie nad Narwią.