Konferencja – Języki władzy/Języki sztuki

W ramach 17 Festiwalu Szekspirowskiego, w dniach 1-4 sierpnia 2013 roku odbędzie się międzynarodowa Konferencja “Języki władzy/ Języki sztuki”. Punkt wyjścia dla tematu konferencji i składających się na nią debat stanowi inscenizacja „Tytusa Andronikusa” Williama Szekspira z 1992 roku, autorstwa rumuńskiego reżysera Silviu Purcarete.

Powstała ona w okresie upadku bodaj najbardziej opresyjnego reżimu, jaki zaistniał w Europie Środkowej w latach Zimnej Wojny. Przedstawienie, powstałe dwa lata po upadku Nicolae Ceauşescu, odebrane zostało nie tylko jako komentarz polityczny, dogłębna analiza zła, ale i ponadczasowa parabola. Była zupełnie nowym sposobem mówienia o polityce i władzy jako takiej, a jednocześnie poddała krytycznej analizie język, jakim się one posługują. Język nie tylko w znaczeniu fonetycznego systemu komunikacji, ale również narzędzia przemocy, gwałtu, psychicznej i fizycznej manipulacji, fałszu i obłudy.

Konferencja, połączona nierozdzielnie z międzynarodowym Festiwalem Szekspirowskim w Gdańsku, chce wyjść od tej właśnie inscenizacji „Tytusa Andronikusa”, by przyjrzeć się, w jaki sposób reżyserzy – już młodszego pokolenia, często bez bagażu takich doświadczeń jak Purcarete – mówią o świecie poprzez to samo dzieło Szekspira. Co się zdarzyło w ciągu minionych dwudziestu lat, w krajach które doświadczyły totalitarnego zła, że twórcy sięgają do tej właśnie tragedii? Jak ją czytają, jak poprzez nią komentują świat, władzę i człowieka? Czy nadal jest to dzieło komentujące rzeczywistość polityczną, czy może raczej jest to dziś dzieło które przypomina i ostrzega? A może staje się jedynie krwawą, sensacyjną fabułą, nadającą się świetnie do gier komputerowych?

Zaproszone inscenizacje – „Tytus Andronikus” w reżyserii Jana Klaty (koprodukcja Teatru Polskiego z Wrocławia i Stadtstheater Dresden, 2012 r), „Anatomia Tytusa. Fall of Rome” (Teatr Stary, Kraków) oraz „Na końcu łańcucha” w reż. Evy Rysovej (Teatr im. Juliusza Osterwy, Lublin), a także performance chorwackiego artysty Dalibora Martinisa „Simultaneous Speech” należą do bardzo różnych stylistyk i poetyk teatru. Mówią różnymi językami (również w dosłownym sensie: u Klaty aktorzy grają po polsku i po niemiecku). Każde przedstawienie będzie poddawane analizie przy pomocy rozmaitych narzędzi badawczych i często rozbieżnych kategorii: teatrologicznych, filozoficznych, socjologicznych czy wreszcie politologicznych. Dzieło Szekspira po raz kolejny stanie się przyczyną interdyscyplinarnej dyskusji, gromadzącej specjalistów z różnych dziedzin, którzy rzadko kiedy rozmawiają na jeden temat.

Titus Andronicus, dir. Silviu Purcarete (1992) – mutilated Lavinia

Titus Andronicus, reż. Jan Klata

„Anatomia Tytusa”, reż. Wojtek Klemm

Na końcu łańcucha, w reż. Evy Rysovej

 Wśród poruszanych na konferencji tematów w ramach paneli dyskusyjnych znajdą się między innymi:

Panel I: Nowe wspaniałe światy / Brave New Worlds – moderator: Marta Gibińska

Panel II: “In states unborn and accents yet unknown” – moderator: Małgorzata Grzegorzewska

Panel III: Theatrical Newspeak/ Teatralna Nowomowa – moderator: Maria Shevtsova

Panel IV: “Sounds and images, but not in government” – moderator: Patrice Pavis

Panel V: Historicism vs Presentism / Historyzmy i aktualizacje – moderator: Michael Dobson

Program konferencji ułożony został w taki sposób, by wieczorne przedstawienie było pretekstem do konferencyjnych wystąpień i dyskusji w dniu następnym. Uczestnicy konferencji będą więc mogli zarówno obejrzeć wybitne inscenizacje szekspirowskie oraz znakomite filmy, jak też spotkać ich twórców i wziąć udział w dyskusji na temat kondycji dzisiejszego świata, relacji władza – jednostka, czy władza – społeczeństwo, na temat możliwości poznawczych człowieka, wielości narzędzi badawczych i języków, jakimi analizujemy i opisujemy świat i samych siebie.

Panelistami konferencji będą wybitni naukowcy i filozofowie m.in. (teatrolodzy i szekspirolodzy): Partice Pavis, Maria Shevtsova, Manfred Pfister, Eli Rozik, Michael Dobson, Marius Stan, Peeter Torop, Eva Rysova, Tadeusz Sławek, Bartłomiej Sienkiewicz, Jan Tokarski i wielu innych.

Konferencja odbędzie się w Ratuszu Staromiejskim przy ul. Korzennej 33/35.

Titus Andronicus, reż. Julie Taymor