4-9.10 Tydzień Japoński w Gdańskim Teatrze Szekspirowskim

Terminy:
4 i 5 października, 19.00, WSKAZÓWKI DLA PODDANYCH (Nuhikun), Teatr Laboratorium Ban’yū Inryoku
7 października, 18.00 i 21.00, KLASA SZALEŃCÓW (Kyōjin Kyōiku), Zespół Teatralny Ikenoshita
Miejsce: Gdański Teatr Szekspirowski
Bilety: wstęp wolny

Tydzień Japoński jest kolejną odsłoną cyklu Teatry Europy i Świata, organizowanego od 2014 roku przez Teatr Szekspirowski i Fundację Theatrum Gedanense.

Wydarzenie jest częścią festiwalu INLANDIMENSIONS (International Interdisciplinary Arts Festival – Międzynarodowy Interdyscyplinarny Festiwal Sztuki // Gdańsk – Wrocław – Poznań 2019).

Pierwsza edycja Festiwalu INLANDIMENSIONS to największe w Polsce wydarzenie świętujące 100. rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych Polski z Japonią – mówi Nikodem Karolak, dyrektor Festiwalu. – Organizatorem jest Bridges Foundation we współpracy z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim, Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Instytutem im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu. Nadrzędnym celem Festiwalu jest prezentacja spektakli w ramach europejskiego tournée zespołów z Eurazji oraz stworzenie platformy wymiany pomiędzy zagranicznymi placówkami kulturalno-naukowymi w celu nawiązania długoletniej współpracy artystycznej.

Program pierwszej edycji Festiwalu INLANDIMENSIONS, pod hasłem Misemono no fukken (Restauracja widowisk) – jak wyjaśnia dyrektor Festiwalu – obejmuje nie tylko spektakle teatralne, ale także projekcje filmowe, spotkania literackie, dyskusje z twórcami i badaczami japońskiej kultury, oraz wystawę japońskiego plakatu awangardowego i malarstwa abstrakcyjnego. Głównym wydarzeniem INLANDIMENSIONS będzie prezentacja dwóch najważniejszych spektakli teatralnych Shūjiego Terayamy (1935–1983) – czołowego przedstawiciela XX-wiecznego awangardowego teatru japońskiego, założyciela alternatywnego zespołu Teatr Laboratorium Tenjō Sajiki odwołującego się do teatru śmierci i okrucieństwa (Artaud’a i Kantora). Uzupełnieniem programu teatralnego jest filmowa retrospektywa prezentowana już w ramach 19. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Nowe Horyzonty.

Teatr, w którym nie ma aktorów, i teatr, gdzie każdy jest aktorem, teatr bez budynku teatralnego i teatr, gdzie każde miejsce staje się przestrzenią teatralną; teatr bez widzów i teatr, gdzie każdy pełni rolę widza – tych wszystkich wariantów dezintegracji teatru jako takiego doświadczymy podczas pierwszej edycji. Współczesna, głęboko intertekstualna sztuka japońska, posługująca się media-crossing, łączy jej poszczególne rodzaje i jawi się jako polifoniczny kolaż różnych gatunków sztuki.

W Gdańsku, wydarzenia organizowane przez Gdański Teatr Szekspirowski, prezentowane są w dniach 4–9.10.2019, w ramach Tygodnia Japońskiego i odbywać się będą na scenie Teatru a także w Kinie Kameralnym oraz Instytucie Kultury Miejskiej. 

Kolejne odsłony festiwalu odbędą się we Wrocławiu (9–15.10.2019, Instytut im. Jerzego Grotowskiego) oraz w Poznaniu (10–11.10.2019, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza / Kino Muza).

 

Dramat Wskazówki dla poddanych (jap. Nuhikun, 1978) przez niektórych krytyków japońskich bywa określany mianem najbardziej dojrzałego w całym dorobku artystycznym Shûji Terayamy zarówno pod względem treści, jak i formy.

Tytuł jest nawiązaniem do utworu Jonathana Swifta (1731), ale angielskie opowiadanie stało się zaledwie pretekstem do opowiedzenia losów poddanych urzędujących podczas nieobecności ich pana w jego wielkiej posiadłości. Znudzeni codziennym życiem służący postanawiają na zmianę naśladować wlaściciela. Osoba, która w danym momencie odgrywa rolę pana, może wydawać dowolne rozkazy, a pozostałe osoby muszą się im bezwarunkowo podporządkować. Stopniowo bohaterowie zaczynają posuwać się do coraz bardziej drastycznych metod i wydawać rozkazy mające na celu wyłączenie poniżenie drugiej osoby, czerpiąc przy tym sadystyczną przyjemność.

Wskazówki dla poddanych to jeden z najbardziej reprezentatywnych spektakli Terayamy, który Teatr Laboratorium Tenjō Sajiki zagrał więcej niż sto razy w ponad trzydziestu miastach na całym na świecie – i to w ciągu tylko pięciu lat od premiery (od 1978 do występu w Paryżu w 1982). W latach 1989–1991 i 2003–2005 ten sam spektakl wystawił około pięćdziesiąt razy Teatr Laboratorium Ban’yū Inryoku.

TEATR LABORATORIUM
Teatr Laboratorium Ban’yū Inryoku, kontynuując tradycję Tenjō Sajiki, zadaje widzom pytanie, czym jest to, czego ludziom brakuje, czego potrzebują, czym jest prawdziwa wolność, jaki jest związek między władzą, kontrolą drugiego człowieka a seksualnością – w zależności od tego, czy jesteśmy panem czy sługą, ujawniamy przecież drzemiące w nas sadomasochistyczne skłonności.

Kiedy w 1983 po śmierci Shūjiego Terayamy Teatr Laboratorium Tenjō Sajiki został rozwiązany, J.A. Seazer (właść. Taka’aki Terahara) wraz z trzydziestoma członkami teatru założył Teatr Laboratorium Ban’yū Inryoku. Nazwa odnosi się do słów Terayamy, twierdzącego, iż siła grawitacji to potęga samotności, która przyciąga wzajemnie ludzi. W skład Ban’yū Inryoku wchodzi kilkunastu głównych aktorów, lecz w każdym spektaklu pojawia się także grupa artystów zapraszana z zewnątrz.

TWÓRCY i OBSADA
reżyseria i muzyka: J.A. Seazer
współpraca reżyserska: Keitoku Takata
scenografia, kostiumy, charakteryzacja: Nobutaka Kotake
kierownik produkcji: Mikio Ogasawara
asystent kierownika produkcji: Shiho Sato
dźwięk: Hiroyuki Ozaki
światło: Kayo Yamazaki, Sanami Masamura
rekwizyty: Uno Hatano, Haruka Mitsumata

OBSADA: Keitoku Takata, Rie Kobayashi, Keita Kobayashi, Mizuho Kinoshita, Kiyoshi Tobinaga, Yoko Mori, Hiroshi Imamura, Ryo Tachikawa, Sakurako Yamada, Hideyuki Okaniwa, Akihiro Soda, Seiko Yokoyama, Daisuke Tobita, Hiroshi Karasawa, Kazuma Kato, Haruka Mitsumata, Kabuto Miyoshi

Po spektaklu odbędzie się spotkanie z twórcami, udział wezmą: J.A Seazer, Keitoku Takata, Kotake Nobutaka oraz aktorzy.
Spektakl wystawiany jest w języku japońskim z tłumaczeniem na język polski i angielski w formie napisów.
SPEKTAKL WYŁĄCZNIE DLA WIDZÓW DOROSŁYCH.

 

Klasa szaleńców (jap. Kyōjin Kyōiku) to jeden z najbardziej kameralnych, a zarazem oryginalnych spektakli Shūjiego Terayamy (1935–1983), czołowego przedstawiciela XX-wiecznego, awangardowego teatru japońskiego. Reżyser, mimo przedwczesnej śmierci, w dalszym ciągu pozostaje niedoścignionym wzorem dla rzeszy wielbicieli, aspirantów i kontynuatorów tradycji Teatru Laboratorium Tenjō Sajiki.

Spektakl, początkowo pomyślany jako lalkowy, ostatecznie został zaadaptowany do gry żywych aktorów. Do rodziny przychodzi tajemnicza wieść, że jeden z jej członków oszalał. Na rodzinnym spotkaniu dochodzi do kłótni, podczas której jeden oskarża drugiego o bycie tytułowym szaleńcem. Kto nim tak naprawdę jest? A może to niewidzialny demiurg, sterujący aktorami-marionetami jest sprawcą całego zamieszania?

U Terayamy, podobnie jak w teatrze śmierci Tadeusza Kantora, urzeczywistnienie i ożywienie manekinów powstaje dzięki ich świadomości. Aktorzy-marionety Terayamy, mimo iż używają wciąż synonimicznych słów, zdają sobie sprawę z tego, że są żywymi ludźmi. Popadają w regres własnego indywiduum i równocześnie bezustannie naśladują rzeczywistość.

TWÓRCY i OBSADA
autor: Shūji Terayama
reżyseria: Kazufumi Nagano
kierownik produkcji: Shinichi Tanaka
światło: Naomi Adachi
dźwięk: Kōnuma Kaoru
OBSADA: Iori Aoki, Yukihiro Fukasawa, Dan Hiroyuki, Takayuki Hirasawa, Hisanori Iwakiri, Kaori Suzuki, Owaki Kyoshiro, Naoi Yoshitaka
Spektakl wystawiany jest w języku japońskim z napisami w języku polskim i angielskim.
Po spektaklu odbędzie się spotkanie z reżyserem i aktorami.