15-25.05 Islandia w Teatrze Miniatura

Islandia w Miniaturze: polska prapremiera „Błękitnej planety” oraz program wydarzeń prezentujących islandzką kulturę

W dniach od 15 do 25 maja Miejski Teatr Miniatura zaprasza na cykl wydarzeń prezentujących kulturę islandzką towarzyszący premierze spektaklu „Błękitna planeta” w reżyserii pochodzącego z Islandii Erlinga Jóhannessona. Przedstawienie jest polską prapremierą sztuki Andriego Snæra Magnasona, jednego z najważniejszych współczesnych pisarzy islandzkich. To teatralna adaptacja wielokrotnie nagradzanej książki „Historia błękitnej planety”, laureatki m.in. Nagrody Literackiej im. Janusza Korczaka, przetłumaczonej na ponad 25 języków. Książka opowiada o planecie zamieszkanej wyłącznie przez dzieci, na której pewnego razu pojawia się pierwszy dorosły, sprzedawca kosmicznych odkurzaczy Cezary Nakręcony – w ten sposób rozpoczyna się pełna magii, piękna, ale i zmagań przygoda.

Przedstawienie realizuje międzynarodowy zespół artystów. Erling Jóhannesson to islandzki aktor i reżyser, współzałożyciel i dyrektor artystyczny w latach 1994-2009 jednego z największych profesjonalnych teatrów niezależnych w Islandii – The Hafnarfjörður Theatre, realizującego w większości repertuar oparty na współczesnych sztukach islandzkich pisanych na potrzeby teatru. Scenografię do przedstawienia zaprojektowała Iza Toroniewicz, autorka scenografii i kostiumów do ponad stu polskich spektakli, zarówno dramatycznych, jak i lalkowych. Muzykę skomponuje jedna z największych sław islandzkiej sceny muzycznej, zespół múm, który niedawno podczas koncertów w Poznaniu, Wrocławiu i Warszawie promował w Polsce swój szósty album studyjny zatytułowany „Smilewound”.

Na towarzyszący premierze program złożą się wydarzenia adresowane do odbiorców w różnym wieku i o różnych zainteresowaniach. W czwartek 15 maja odbędzie się czytanie specjalnie przetłumaczonej na tę okazję sztuki „Mżawka Górna” młodej, ale już zauważonej nie tylko na Islandii, dramatopisarki i tłumaczki Salki Guðmundsdóttir, które wyreżyseruje Wojtek Zrałek-Kossakowski, znany trójmiejskiej publiczności z pracy przy spektaklu „Sprawa operacyjnego rozpoznania” w Teatrze Wybrzeże. Po czytaniu dyskusja o współczesnym teatrze i dramaturgii islandzkiej z udziałem autorki oraz Erlinga Jóhannessona, którą poprowadzi Gunnar Gunnsteinsson z Islandzkiego Stowarzyszenia Teatrów Niezależnych, aktor, reżyser, dramaturg. Od 15 maja będzie również można w Galerii Korytarz Miniatury obejrzeć wystawę „Prawdziwy przyjaciel” islandzkiej ilustratorki i projektantki Erli Maríi Árnadóttir. Artystka wysłuchała opowieści dzieci i dorosłych z całego świata o ich obecnych lub dawnych zmyślonych przyjaciołach, a potem ich zilustrowała.

Piątkowy wieczór (16 maja) zostanie poświęcony pogłębieniu tematów wywołanych w „Historii błękitnej planety” podczas spotkania „Pułapki rozwoju. Jak się rozwijać, żeby przetrwać” przygotowanego we współpracy ze Świetlicą Krytyki Politycznej w Trójmieście. Spotkanie zacznie pokaz znakomitego filmu dokumentalnego „Pułapki rozwoju” Mathieu Roy’a i Harolda Crooksa, zadającego pytania o to, jaki rodzaj postępu jest dobry dla nas jako cywilizacji z perspektywy przyszłości. Po filmie odbędzie się rozmowa, w której wezmą udział autor „Historii błękitnej planety” Andri Snær Magnason, pisarz i dziennikarz Michał Olszewski, autor książki „Eco-book o eko-bogu” oraz pisarz Jaś Kapela, uczestnik międzynarodowego projektu rezydencji „Stacje Pogody” badającego, jak literatura może inspirować nowe style życia w kontekście najbardziej fundamentalnego wyzwania, przed którym stoi dzisiaj ludzkość – zmieniającego się klimatu. Spotkanie poprowadzi Marcin Gerwin – politolog, autor rozprawy doktorskiej na temat zrównoważonego rozwoju w kontekście wyzwań globalnych.

W sobotę 17 maja zaczniemy już o 12.30 warsztatami rodzinnymi „Poznaj Islandię!”, które poprowadzi Anna Uzarczyk, a które będą wstępem do spotkania o 14.00 z Andrim Snærem Magnasonem i tłumaczem Jackiem Godkiem podczas premiery polskiego wydania książki „Historia błękitnej planety” przez Wydawnictwo EneDueRabe. W przerwie między wydarzeniami Erla María Árnadóttir oprowadzi po swojej wystawie „Prawdziwy przyjaciel”.

W niedzielę 18 maja o 12.00 artystka poprowadzi również warsztaty rodzinne „Wymyśl sobie przyjaciela” dla dzieci od 5 do 9 lat z rodzicami lub opiekunami. Wieczorem tego dnia będzie okazja do spotkania z muzyczną stroną Islandii w koncercie „Pamiętajcie o wulkanach”, podczas którego będzie można posłuchać utworów m.in. z repertuaru Björk, Sigur Rós i múm w nowych aranżacjach i nowych kontekstach w wykonaniu aktorów Teatru Miniatura, Teatru Muzycznego w Gdyni i Teatru Wybrzeże. W sobotę i niedzielę odbędą się również warsztaty „Słowo i ruch” dla aktorów i tancerzy z islandzką choreografką i artystką wizualną Heleną Jonsdottir.

Program wydarzeń towarzyszących zwieńczy specjalny pokaz spektaklu „Błękitna planeta” dla nauczycieli z województwa pomorskiego we wtorek 20 maja o 17.00.

Przedstawienie i program wydarzeń odbywa się w ramach projektu „Blue Planet” dofinansowanego z funduszy EOG, pochodzących z Islandii, Liechtensteinu i Norwegii, oraz środków krajowych.

Wstęp na wszystkie wydarzenia programu jest bezpłatny na podstawie wejściówek, które będzie można odbierać w kasie Teatru Miniatura, ul. Grunwaldzka 16 w Gdańsku-Wrzeszczu od 6 maja.

Program prezentujący kulturę islandzką towarzyszący polskiej prapremierze „Błękitnej planety”

15-25 maja 2014, Galeria Korytarz

Wystawa „Prawdziwy przyjaciel” islandzkiej ilustratorki i projektantki Erli Maríi Árnadóttir

15 maja 2014 (czwartek), godz. 19.00, Sala Kameralna

Współczesna dramaturgia i teatr islandzki

Czytanie sztuki „Mżawka Górna” Salki Guðmundsdóttir w reż. Wojtka Zrałka-Kossakowskiego

Rozmowa o islandzkiej dramaturgii i teatrze z udziałem Salki Guðmundsdóttir i Erlinga Jóhannessona. Prowadzenie: Gunnar Gunnsteinsson. Tłumaczenie: Jacek Godek

16 maja 2014 (piątek), godz. 18.00, Sala Kameralna

Pułapki rozwoju. Jak się rozwijać, żeby przetrwać

Projekcja filmu „Pułapki rozwoju” w reż. Mathieu Roy’a i Harolda Crooksa

Dyskusja z udziałem Andriego Snæra Magnasona, Jasia Kapeli i Michała Olszewskiego. Prowadzenie: Marcin Gerwin. Tłumaczenie: Jacek Godek

17 maja 2014 (sobota)

godz. 12.30, Sala Kameralna

Poznaj Islandię! | warsztaty rodzinne

Prowadzenie: Anna Uzarczyk

godz. 13.30, Galeria Korytarz

Erla María Árnadóttir oprowadza po swojej wystawie „Prawdziwy przyjaciel”

godz. 14.00, Sala Kameralna

Premiera polskiego wydania książki „Historia błękitnej planety”

Spotkanie dla dzieci i rodziców z autorem Andrim Snærem Magnasonem i tłumaczem Jackiem Godkiem. Prowadzenie: Dorota Karaś (dziennikarka, współautorka bloga Zaczytani.pl). Fragmenty książki przeczyta Jacek Gierczak, aktor Teatru Miniatura.

godz. 17.00, Duża Scena

Premiera spektaklu „Błękitna planeta”

Reżyseria: Erling Jóhannesson | scenografia: Iza Toroniewicz | muzyka: múm

18 maja 2014 (niedziela)

godz. 12.00, Sala Kameralna

Wymyśl sobie przyjaciela | warsztaty rodzinne z Erlą Maríą Árnadóttir

godz. 19.00, Duża Scena

Pamiętajcie o wulkanach | Trójmiejski Teatr Piosenki

Koncert piosenek islandzkich (m.in. z repertuaru Björk, Sigur Rós i múm) w wykonaniu aktorów Teatru Miniatura, Teatru Muzycznego i Teatru Wybrzeże oraz trójmiejskich muzyków

17-18 maja (sobota-niedziela), 10.00-14.00, Sala Prób

Słowo i ruch | warsztaty dla tancerzy i aktorów z Heleną Jonsdottir

20 maja 2014 (wtorek), godz. 17.00, Duża Scena

„Błękitna planeta” | specjalny pokaz spektaklu dla nauczycieli z województwa pomorskiego

Wstęp na wszystkie wydarzenia na podstawie bezpłatnych wejściówek do odbioru w kasie Teatru Miniatura od 6 maja 2014

WSPÓŁCZESNA DRAMATURGIA I TEATR ISLANDZKI

15 maja 2014 (czwartek), 19.00, Sala Kameralna

Czytanie dramatu „Mżawka Górna” Salki Guðmundsdóttir w reżyserii Wojtka Zrałka-Kossakowskiego oraz dyskusja o współczesnym teatrze i dramaturgii islandzkiej z udziałem autorki i reżysera Erlinga Jóhannessona. Prowadzenie: Gunnar Gunnsteinsson. Tłumaczenie: Jacek Godek. Tłumaczenie sztuki: Agnieszka Kochanowska. Muzyka: Marcin Zabrocki. Obsada: Marta Jankowska, Jadwiga Sankowska

Salka Guðmundsdóttir

Islandzka pisarka i tłumaczka. Ukończyła translatorykę na Uniwersytecie Islandzkim, dramaturgię na University of Wales w Aberystwyth oraz studia z zakresu Creative Writing na Uniwersytecie w Glasgow. Jej pierwsza sztuka teatralna „Súldarsker” („Mżawka Górna”) otrzymała znakomite recenzje po premierze w styczniu 2011, zapewniając autorce nominację do Islandzkiej Nagrody Teatralnej, najważniejszej nagrody teatralnej w kraju. „Súldarsker” została zamieszczona w publikacji „European Theatre Today” w 2012 roku jako jedna z najlepszych nowych sztuk europejskich. W latach 2010-2012 Salka Gudmundsdottir pracowała jako krytyk teatralny dla islandzkiego radia państwowego.

Erling Jóhannesson

Islandzki aktor i reżyser, absolwent Icelandic Dramatic School of Acting. Współzałożyciel i dyrektor artystyczny w latach 1994-2009 jednego z największych profesjonalnych teatrów niezależnych w Islandii – The Hafnarfjörður Theatre, realizującego w większości repertuar oparty na współczesnych sztukach islandzkich pisanych na potrzeby teatru. Teatr wyprodukował ponad 60 spektakli, współpracując z wieloma znanymi islandzkimi pisarzami, m.in. takimi, jak Árni Ibsen, Jón Atli Jónasson and Andri Snær Magnason.

Gunnar Gunnsteinsson | prowadzący

Absolwent Icelandic Dramatic School of Acting, 1993 oraz studiów magisterskich Zarządzanie w Kulturze i Edukacji, Uniwersytet Bifrost 2008. Pracował głównie jako reżyser, ale również jako autor scenariuszy, aktor, nauczyciel i menedżer Stowarzyszenia Niezależnych Teatrów w Islandii od 2006 roku.

Wojtek Zrałek-Kossakowski | reżyser czytania

Dramaturg, kurator muzyczny, animator kultury, członek zespołu Krytyki Politycznej, warszawiak. Jako dramaturg współpracował m.in. ze Zbigniewem Brzozą, Natalią Korczakowską, Krzysztofem Minkowskim, Katarzyną Raduszyńską. Jest też autorem (razem z Igorem Stokfiszewskim) adaptacji i reżyserem muzycznego czytania dramatu „Austria” Cecilie Løveid. Laureat, wraz ze Zbigniewem Brzozą, Nagrody Teatralnej Marszałka Województwa Pomorskiego za scenariusz i ideę zrealizowanego w gdańskim Teatrze Wybrzeże w 2011 roku spektaklu „Sprawa operacyjnego rozpoznania”, który znalazł się także w finale 18. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej. Kurator muzyczny Centrum Kultury Nowy Wspaniały Świat w Warszawie, gdzie odpowiadał za cykl koncertów Wolne niedziele. W roku 2012 w ramach 7. Berlin Biennale tworzył program MUSICACTION. W Radio JAZZ.FM prowadził poświęconą muzycznej awangardzie audycję „Wolna Polska”. Okazjonalnie DJ (nieregularny kolektyw ZRALEX, z którym występowali m.in. Ray Dickaty, Marcin Masecki, Sean Palmer, Wojtek Sobura, Kamil Szuszkiewicz, Marcin Zabrocki, Piotr Zabrodzki, Hubert Zemler). Od grudnia 2013 współpracuje muzycznie z warszawską klubokawiarnią barStudio. W roku 2014 swoje premiery płytowe będą miały dwa projekty około muzyczne, które realizuje z Marcinem Maseckim. W 2013 roku zastępca dyrektora artystycznego i współautor programu Festiwalu Łódź Czterech Kultur (dyrektorem artystycznym Festiwalu jest Zbigniew Brzoza). Także tłumacz i publicysta, poza „Krytyką Polityczną” publikował m.in. w „Glissando”, „Kulturze Popularnej” i „Nowej Fantastyce”.

Marcin Zabrocki | muzyka
Multiinstrumentalista, kompozytor. Grał w większości godnych uwagi zespołów big bitowych w Polsce: Pogodno (nominowana do wielu nagród płyta „Wasza wspaniałość”), Biff, Budyń i Sprawcy Rzepaku, grupa Roberta Brylewskiego. Jest nowym, szóstym członkiem zespołu HEY, z którym nagrał album „Do rycerzy, do szlachty, doo mieszczan”.
Równolegle z działalnością big bitową komponuje muzykę teatralną i filmową i nie ustaje w poszukiwaniu kolejnych środków wyrazu: field recording, soundart i praca w środowisku analogowej syntezy dźwięku. Z powodzeniem gra również solowo, każdorazowo tworząc inne instalacje elektroakustyczne oraz jako muzyk improwizujący. Lider formacji PuPuPiDu, łódzkiej formacji BOGOWIE, współpracuje z czołowymi polskimi improwizatorami.

PUŁAPKI ROZWOJU. JAK SIĘ ROZWIJAĆ, ŻEBY PRZETRWAĆ?

16 maja 2014 (piątek), 18.00, Sala Kameralna

Pokaz filmu dokumentalnego „Pułapki rozwoju” w reż. Mathieu Roy’a i Harolda Crooksa oraz dyskusja z udziałem Andriego Snæra Magnasona, Jasia Kapeli i Michała Olszewskiego. Prowadzenie: Marcin Gerwin. Tłumaczenie: Jacek Godek

Partner: Świetlica Krytyki Politycznej w Trójmieście

Pułapki rozwoju (film dokumentalny, Kanada 2011, 83 min.)

Postęp od zamierzchłych czasów postrzegany był jako dążenie do udoskonalania warunków życia i funkcjonowania zarówno jednostek, jak i całych społeczności. Rozwój indywidualny i społeczny, praca, tworzenie nowych technologii i odkrycia naukowe są gwarantem dobrobytu oraz komfortu. Brak realizacji tych działań lub ich ograniczanie prowadzi w prosty sposób do zubożenia społeczeństwa. Stan cywilizacyjnej prosperity jest więc symbolizowany przez rozwój gospodarczy. Jak zauważają autorzy filmu „Pułapki rozwoju”, w czasach, gdy przetrwanie społeczności zależało od upolowania mamuta, wymyślenie sposobu na sprawne zabicie dwóch mamutów można było nazwać postępem. Jednak już strategię polegającą na zapędzeniu całego stada mamutów na skraj urwiska tak, aby wszystkie zwierzęta zginęły od upadku z dużej wysokości, można nazwać pułapką postępu. Nie ulega wątpliwości, że lekkomyślne zużycie zasobów prędzej czy później ograniczy postęp i będzie miało kolosalny wpływ na ludzkość. „Pułapka postępu” tworzy się, gdy konflikt pomiędzy krótkoterminowym interesem wybranych grup (często elit), a długoterminowym interesem współczesnej cywilizacji, skłania do wyboru strategii osiągania szybkiej korzyści kosztem zniszczenia naturalnych zasobów. Czy istnieją więc granice postępu? Czy wyznaczają je ograniczone zasoby, postawy społeczne, etyka czy my sami? Jakiego rozwoju potrzebujemy, patrząc na naszą cywilizację z perspektywy przyszłości?

Trailer filmu:

Andri Snær Magnason

Islandzki pisarz, autor wielokrotnie nagradzanych książek dla dzieci i młodzieży: „Historia błękitnej planety” (1999, m.in. Nagroda im. Janusza Korczaka, Islandzka Nagroda Literacka, West Nordic Children’s Book Prize) i „Tímakistan” (2013, Islandzka Nagroda Literacka) oraz dorosłych: „LoveStar” (DV Cultural Award za najlepsza książkę 2002 roku, Nagroda im. Philipa K. Dicka 2012). Również autor bestsellerowego „Dreamland. A Self-Help Guide for a Frightened Nation”, zbioru esejów ukazujących problemy ekologiczne Islandii w perspektywie globalnej. Aktywista zaangażowany w walkę przeciwko niszczeniu islandzkiej przyrody.

Jaś Kapela

Pisarz, poeta, felietonista Krytyki Politycznej. Autor dwóch książek z wierszami („Reklama” oraz „Życie na gorąco”), dwóch powieści („Stosunek seksualny nie istnieje” oraz „Janusz Chrystus”) i zbioru felietonów „Jak odebrałem dzieci Terlikowskiemu”. Współtworzy witrynę internetową Krytyki Politycznej. Należy do zespołu redakcji Wydawnictwa Krytyki Politycznej. Bierze udział w międzynarodowym projekcie Stacje Pogody, który stawia literaturę i narrację w centrum dyskusji o zmianach klimatycznych. Zaangażowani w projekt partnerzy z Berlina, Dublina, Londynu, Melbourne i Warszawy wybrali pięciu pisarzy do programu rezydencyjnego, który stworzy okazję do wspólnej pracy i zbadania, jak literatura może inspirować nowe style życia w kontekście najbardziej fundamentalnego wyzwania, przed którym stoi dzisiaj ludzkość – zmieniającego się klimatu. Każdy z pisarzy oraz Stacji skieruje swoje działania również do młodzieży, we współpracy z uczniami i nauczycielami stworzą scenariusze, metody, które umożliwią przekazanie młodemu pokoleniu wiedzy, motywacji oraz wyposażanie ich w narzędzia walki na rzecz bardziej zrównoważonej przyszłości.

Michał Olszewski

Pisarz, dziennikarz. Pisuje m.in. w „Tygodniku Powszechnym” i „Gazecie Wyborczej”. Specjalizuje się w tematyce ochrony środowiska: pisze m.in. o polityce klimatycznej, sektorze węglowym i wpływie dużych projektów infrastrukturalnych na środowisko. Współpracuje również z ekologicznymi organizacjami pozarządowymi. Przez rok pracował jako rzecznik prasowy organizacji „ClientEarth”, skupiającej prawników zajmujących się prawem ochrony środowiska. Angażował się również w krakowską debatę o stanie powietrza, zakończą uchwaleniem pierwszego w kraju zakazu używania paliw stałych do ogrzewania indywidualnego.

Jest autorem m.in. prozy „Low-Tech” oraz wywiadu rzeki z franciszkaninem o. Stanisławem Jaromim „Eco-book o eko Bogu”. Za teksty o ochronie środowiska otrzymał m.in. Nagrodę Pracy Organicznej im. Wojciecha Dutki, był też nominowany do Nagrody im. Andrzeja Woyciechowskiego.

Marcin Gerwin | prowadzący

Z wykształcenia politolog, specjalista ds. zrównoważonego rozwoju. Tematem jego doktoratu była „Idea i praktyka kształtowania zrównoważonego rozwoju jako wyzwanie współczesnych przemian globalnych”. Współzałożyciel Sopockiej Inicjatywy Rozwojowej, autor książki „Żywność i demokracja”.

POZNAJ ISLANDIĘ!

17 maja 2014 (sobota), 12.30, Sala Kameralna

Warsztaty rodzinne, podczas których będzie się można więcej dowiedzieć o tej pięknej wyspie, z której pochodzi autor książki „Historia błękitnej planety”. Prowadzenie: Anna Uzarczyk

Partner: Wydawnictwo Ene Due Rabe

PREMIERA POLSKIEGO WYDANIA KSIĄŻKI „HISTORIA BŁĘKITNEJ PLANETY”

17 maja 2014 (sobota), 14.00, Sala Kameralna

Spotkanie z autorem Andrim Snærem Magnasonem i tłumaczem Jackiem Godkiem. Prowadzenie: Dorota Karaś (dziennikarka, współautorka bloga Zaczytani.pl). Fragmenty książki przeczyta Jacek Gierczak, aktor Teatru Miniatura.

Partner: Wydawnictwo Ene Due Rabe

WYMYŚL SOBIE PRZYJACIELA | warsztaty rodzinne

18 maja 2014 (niedziela), 12.00, Sala Kameralna

Warsztaty z ilustratorką i projektantką Erlą Maríą Árnadóttir dla dzieci w wieku od 5 do 9 lat z rodzicami lub opiekunami.

W nawiązaniu do wystawy „Prawdziwy przyjaciel” zapraszamy dzieci w wieku od 5 do 9 lat oraz ich rodziców i opiekunów na warsztaty z Erlą Maríą Árnadóttir, podczas których uczestnicy przywołają swoich zmyślonych przyjaciół i znajdą dla nich różnorodne formy plastyczne.

PAMIĘTAJCIE O WULKANACH | koncert

Trójmiejski Teatr Piosenki

18 maja 2014 (niedziela), 19.00, Duża Scena

Partner: Fundacja Pomysłodalnia

Pamiętajcie o wulkanach to piosenki islandzkie (m.in. z repertuaru Björk, Sigur Rós i múm) w nowych aranżacjach i nowych kontekstach, odkrywających wyjątkowość kultury ciągle tajemniczej wyspy. W koncercie wezmą udział trójmiejscy aktorzy: Edyta Janusz-Ehrlich, Wioleta Karpowicz i Magdalena Żulińska z Teatru Miniatura, Tomasz Więcek i Mateusz Deskiewicz z Teatru Muzycznego w Gdyni, Sylwia Góra-Weber i Katarzyna Z. Michalska z Teatru Wybrzeże oraz trójmiejscy muzycy: Maja Miro Wiśniewska (flet, traverso), Oleg Dziewanowski (perkusja, elektronika) i Adam Żuchowski (kontrabas) pod kierownictwem muzycznym Ignacego Jana Wiśniewskiego. Koncept i prowadzenie: Piotr Wyszomirski. Opieka reżyserska: Romuald Wicza-Pokojski. Wizualizacje: Łukasz Boros.

Pamiętajcie o wulkanach jest pierwszym programem realizowanym w ramach Trójmiejskiego Teatru Piosenki. Celem tej nowej inicjatywy artystycznej jest stworzenie stałego miejsca dla poszukiwań i eksperymentów w ramach szeroko rozumianej piosenki aktorskiej i teatru. Wspólny projekt Teatru Miniatura i Fundacji Pomysłodalnia jest zaproszeniem do współpracy skierowanym do środowiska aktorskiego i muzycznego naszego regionu.

PRAWDZIWY PRZYJACIEL | wystawa islandzkiej ilustratorki Erli Maríi Árnadóttir

15-25 maja 2014, Galeria Korytarz

Na wystawie poznacie grupę ludzi i stworzeń, które do tej pory były widoczne tylko dla swoich najlepszych przyjaciół. Dzieci i dorośli z całego świata podzielili się z Erlą Maríą Árnadóttir historiami o swoich obecnych i dawnych zmyślonych przyjaciołach, których artystka potem zilustrowała.

Erla María Árnadóttir

Islandzka ilustratorka i graficzka. Ukończyła studia Ilustracja Multimedialna i Animacja na European Institute of Design (IED) w Mediolanie w 2008 roku. Od tego czasu pracowała jednocześnie w Islandii i Wielkiej Brytanii nad różnorodnymi projektami – od ilustrowania książek dla dzieci po reklamowe projekty graficzne. Wspólnie ze swoim mężem Jónasem Valtýssonem prowadzi studio graficzne Erla & Jónas w Rejkiawiku.

SŁOWO I RUCH | WARSZTATY DLA AKTORÓW I TANCERZY

17 i 18 maja 2014 (sobota, niedziela), godz. 10.00-14.00, Sala Prób

Warsztaty z Heleną Jonsdottir

Jak przełożyć słowo na ruch i odwrotnie. Na przykład jak słowo „duży” czy „mały” wyrazić w ruchu, czy to będzie taki sam ruch dla każdego? Czy ma znaczenie, gdzie się urodziliśmy, wychowaliśmy, nasze doświadczenie artystyczne, obejście kulturalne? Podczas warsztatu będziemy badać język ciała, nasz indywidualny słownik ruchu, wykorzystując słowo jako źródło lub punkt dojścia. Słownik ruchu jest ogromny i trudny do wyrażenia słowami, ale zbadanie go może pomóc, kiedy próbujemy nazywać to, co tworzymy. Badanie słowa i ruchu jest bardzo ciekawe, odkrywanie napięć między nimi, korelacji, oglądanie różnych rezultatów w różnych ćwiczeniach, inspirujących różnic u każdego z uczestników. Świadomość własnego słownika ruchu to cenna umiejętność zarówno dla tancerzy, jak i aktorów.

Helena Jonsdottir

Tancerka, choreografka, reżyserka, artystka wizualna. Ukończyła studia w islandzkiej Narodowej Szkole Baletowej oraz dodatkowe kursy w Alwin Ailey w Nowym Jorku. Grała i tworzyła choreografie do ogromnej ilości produkcji telewizyjnych, filmowych, teatralnych i muzycznych. Pisała scenariusze, tworzyła choreografię oraz wyreżyserowała wiele filmów tanecznych, m.in. „Breaking voices” z Islandzkim Teatrem Tańca podczas Art Festiwal w Rejkiawiku w 2002 roku. Jej film „Zimmer” zdobył główną nagrodę IV Deutsche Videotanzpreis 2003/2004 w Kolonii, przyznaną przez międzynarodowe jury. Jej prace zdobyły uznanie w Skandynawii, Wielkiej Brytanii i USA, gdzie została nominowana w 2001 roku jako najlepszy choreograf do Music Video Production Association Awards w Los Angeles. W 2006 roku otrzymała Grand Prix podczas Cinessonne Film Festival w Paryżu. Jej spektakl taneczny „Open Source” zdobył pierwszą nagrodę w ramach Icelandic Dance Theatre Awards w czerwcu 2003 roku. Potem w rozbudowanej wersji został zrealizowany podczas Galway Art Festiwal i Ghent Art Festiwal w Belgii (2004), a następnie z Islandzkim Teatrem Tańca dla Miejskiego Teatru w Rejkiawiku (2005, 2007). „Open Source” otwierał również Festiwal Tańca Współczesnego w Guangdong w Chinach oraz reprezentował Islandię jako jeden z dwóch spektakli tanecznych podczas całorocznego projektu BOZAR w Belgii. Poza uczestnictwem w projektach artystycznych Helena Jonsdottir wykłada na Islandzkiej Akademii Sztuk Pięknych i Islandzkiej Akademii Filmowej, a także prowadzi warsztaty za granicą, m.in. w Szwecji (Uniwersytet Tańca w Sztokholmie, Uniwersytet w Göteborgu) i w Irlandii (University of Ulster). Dyrektor artystyczna sieci ECA (The Explorations and Collaborations in the Arts), zrzeszającej uniwersytety i szkoły artystyczne z Islandii, Norwegii, Danii, Grenlandii, Szwecji, Finlandii, Estonii, Litwy i Łotwy, a dedykowanej tworzeniu nowoczesnego programu interdyscyplinarnych studiów artystycznych, skupionych wokół tańca, muzyki i filmu.

Błękitna planeta

według sztuki Andriego Snæra Magnasona

na licencji NORDISKA ApS. – Kopenhaga

tłumaczenie: Agnieszka Kochanowska
reżyseria: Erling Jóhannesson
asystentka reżysera: Zofia Smolarska
scenografia: Iza Toroniewicz
muzyka: múm

obsada:

Premiera: 17 maja 2014
Duża Scena Teatru Miniatura

Spektakl dla dzieci w wieku od 7 lat

Przedstawienie powstało w ramach projektu „Blue Planet” dofinansowanego z funduszy EOG, pochodzących z Islandii, Liechtensteinu i Norwegii, oraz środków krajowych.

Spektakl „Błękitna planeta” jest polską prapremierą sztuki Islandczyka Andriego Snæra Magnasona. To teatralna adaptacja wielokrotnie nagradzanej książki „Historia błękitnej planety”, laureatki m.in. Nagrody Literackiej im. Janusza Korczaka, przetłumaczonej na ponad 25 języków. Książka opowiada o planecie zamieszkanej wyłącznie przez dzieci, na której pewnego razu pojawia się pierwszy dorosły, sprzedawca kosmicznych odkurzaczy Cezary Nakręcony – w ten sposób rozpoczyna się pełna magii, piękna, ale i zmagań przygoda.

To historia o rozwoju społeczności, której członkowie mają czyste serca pełne niekończącej się młodości. Kiedy na planecie pojawia się człowiek, który chce wykorzystać tą młodość, wszystko się zmienia. Jednak jak każda dobra bajka i ta kończy się dobrze, choć zostawia dzieci z nowym doświadczeniem i zadaje pytanie, czy potrafimy przekształcić to doświadczenie w coś pozytywnego.

– „Historia błękitnej planety” jest wpisana w intensywną debatę o ochronie przyrody i naturalnych zasobów, która toczy się na Islandii. Pokazuje między innymi, jak politycy dla własnych korzyści wykorzystują fałszywą retorykę dla zmylenia wyborców i jakie to może mieć konsekwencje. Ale pomimo tego, że książka była napisana w bardzo konkretnych okolicznościach, ma dużo szerszy wymiar, zadając pytania o naszą odpowiedzialność za Ziemię jako całość. – komentuje reżyser Erling Jóhannesson.

Erling Jóhannesson to islandzki aktor i reżyser, współzałożyciel i dyrektor artystyczny w latach 1994-2009 jednego z największych profesjonalnych teatrów niezależnych w Islandii – The Hafnarfjörður Theatre, realizującego w większości repertuar oparty na współczesnych sztukach islandzkich pisanych na potrzeby teatru. Scenografię do przedstawienia zaprojektuje Iza Toroniewicz, autorka scenografii i kostiumów do ponad stu polskich spektakli, zarówno dramatycznych, jak i lalkowych. Muzykę skomponuje jedna z największych sław islandzkiej sceny muzycznej, zespół múm, który niedawno podczas koncertów w Poznaniu, Wrocławiu i Warszawie promował w Polsce swój szósty album studyjny zatytułowany „Smilewound”.

O artystach

Andri Snær Magnason
Pochodzący z Islandii autor książki „The Story of the Blue Planet” oraz sztuki „Blue Planet”. Urodził się w 14 lipca 1973 roku w Rejkiawiku. Studiował literaturę islandzką na Uniwersytecie w Islandii. Jest autorem powieści, wierszy, sztuk teatralnych, opowiadań, esejów. Jest także współreżyserem pełnometrażowego filmu dokumentalnego na podstawie własnej książki „Dreamland” o tym samym tytule (2010), który jest wyrazem aktywnej walki autora z niszczeniem islandzkiej przyrody. Jego powieść „Love Star” została wybrana powieścią roku przez islandzkich księgarzy w 2002 roku i otrzymała Nagrodę Literacką DV oraz nominację do Nagrody Literackiej Islandii i Philip K. Dick Award. Została także wydana w Niemczech, USA i na Węgrzech.

Książka „The Story of the Blue Planet” jako pierwsza książka dla dzieci otrzymała prestiżową Islandzką Nagrodę Literacką i została przetłumaczona na ponad 25 języków. Otrzymała także Honorową Nagrodę im. Janusza Korczaka w 2000 roku oraz West Nordic Children’s Book Prize w 2002 roku.

Sztuka „Blue Planet” została wystawiona w wielu teatrach na świecie, m.in. na głównej scenie Young People’s Theatre w Toronto w 2005 roku (spektakl otrzymał nominację w kategorii „produkcja roku” Dora Awards), a w kwietniu 2013 została zrealizowana na tej scenie ponownie. Wystawił ją również Narodowy Teatr Islandzki, miejskie teatry w Waasa i Lahti w Finlandii oraz w Lucernie w Szwajcarii. Odbyły się także pokazy mniejszych produkcji i czytań w Cafe Theater w Londynie, Teatrze Maksima Gorkiego w Berlinie i w Islamabadzie (Pakistan).

Andri Magnason jest autorem czterech sztuk: „Opera Natures” (wystawiona w 1999 roku) „Saga Ulfhams” (wystawiona w 2004 roku), „Wieczne szczęścia” (2007) i „Wieczne nieszczęścia (2009). Jest laureatem nagrody Kairos 2010 r., która jest przyznawana przez Alfred Toepfer Stiftung FVS w Hamburgu. Mieszka w Rejkiawiku, ma czworo dzieci i właśnie wydał nową książkę, tym razem dla młodzieży, zatytułowaną „Tímakistan”, za którą po raz kolejny otrzymał Islandzką Nagrodę Literacką.

Erling Jóhannesson
Islandzki aktor i reżyser, absolwent Icelandic Dramatic School of Acting. Współzałożyciel i dyrektor artystyczny w latach 1994-2009 jednego z największych profesjonalnych teatrów niezależnych w Islandii – The Hafnarfjörður Theatre, realizującego w większości repertuar oparty na współczesnych sztukach islandzkich pisanych na potrzeby teatru. Teatr wyprodukował ponad 60 spektakli, współpracując z wieloma znanymi islandzkimi pisarzami, m.in. takimi, jak Árni Ibsen, Jón Atli Jónasson and Andri Snær Magnason. Erling brał udział w większości spektakli teatru jako aktor, reżyser lub producent, jednocześnie realizując projekty telewizyjne, filmowe oraz pracując jako wykładowca. Reżyseruje również słuchowiska radiowe dla islandzkiego radia RUV (w 2012 roku otrzymał najważniejszą teatralną nagrodę islandzką Gríman w kategorii “najlepszy spektakl radiowy”) oraz prowadzi wykłady w islandzkiej szkole filmowej. Był również członkiem zarządu The Performing Arts Association LSI, Nordic Theatre Association oraz Islandzkiego Stowarzyszenia Teatrów Niezależnych.

múm
Eksperymentalna grupa muzyczna, której muzykę określa miękki wokal, elektroniczny glitch oraz różnorodność tradycyjnych i niekonwencjonalnych instrumentów muzycznych. Grupa powstała w 1997 roku utworzona przez Gunnara Örna Tynes i Örvara Þóreyjarsona Smárasona. W pierwszym roku działalności muzycy nagrali większość swojej pierwszej płyty „Yesterday was dramatic, today is OK”. Rok później do zespołu dołączyły bliźniaczki Gyða i Kristín Anna Valtýsdóttir, z którymi stworzyli drugą płytę. W pracach nad tą płytą uczestniczył też finlandzki perkusista Samuli Kosminen, który dołączył do wędrownej trupy. W 2002 roku, po wydaniu płyty „Finally we are no one” i po zakończeniu pierwszej światowej trasy koncertowej, Gyða opuściła zespół i powróciła na studia do Rejkiawiku. Niedługo potem trzecia siostra Ásthildur Valtýsdóttir tymczasowo dołączyła do zespołu jako wokalistka, a Serena Tideman zastąpiła Gyða na wiolonczeli na czas trasy koncertowej w Europie. Do tego czasu do zespołu dołączyli Eiríkur Ólafsson i Hildur Guðnadóttir (występowali gościnnie na płytach múm od początku ich działalności) i Ólöf Arnalds. Na początku 2006 roku po wydaniu i trasie koncertowej płyty „Summer Make Good” zespół opuściła Kristín Anna. Czwarta płyta, nagrana w 2006 roku, została wydana we wrześniu 2007 pod tytułem „Go Go Smear the Poison Ivy”.

múm komponował również dla teatru, m.in. muzykę do dwóch słuchowisk radiowych, zdobywając nagrodę nordyckiego teatru radiowego w 2005 roku. W tym samym roku zespół został zaproszony do Amsterdamu przez Holland Festival do współpracy z National Dutch Chamber Orchestra (Holenderska Narodowa Orkiestra Kameralna), by skomponować utwór w oparciu o kompozycje nieżyjącego kompozytora awangardowego Iannisa Xenakisa do jednego z głównych przedstawień festiwalu. W Japonii múm współpracował z gwiazdami pop Aco i Tomoyo, tworząc utwory na płyty obydwu wykonawców. W sierpniu 2009 roku múm wydał piątą płytę „Sing Along to Songs You Don’t Know”, a następnie ruszył w ogromną światową trasę koncertową od Europy po Rosję, Japonię, USA i Meksyk. Trwająca niemal rok trasa koncertowa zakończyła się spektakularnym występem w Krakowie, na który múm zaprosił przyjaciół i kolegów po fachu (Mugison, Sin Fang, Amiina, Jóhann Jóhannsson, byłą członkinię zespołu Gyða Valtýsdóttir oraz wielu innych), by zagrali razem z nimi oraz Chórem Polskiego Radia i Sinfonietta Cracovia. Múm nagrali muzykę do filmu „Jack & Diane”, którego premiera odbyła się jesienią 2012 roku. W filmie można usłyszeć utwór nagrany przez múm we współpracy z Kylie Minogue. Zespół właśnie wydał szósty album studyjny zatytułowany „Smilewound”, który promował podczas trasy koncertowej również w Polsce: w Poznaniu, Wrocławiu i Warszawie.

Iza Toroniewicz
Scenografka i kostiumolożka. Absolwentka Międzywydziałowej Katedry Scenografii warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Jej debiutem scenograficznym – i jednocześnie pracą dyplomową – był spektakl z 1997 roku „Dziady albo młodzi czarodzieje” wg A. Mickiewicza, w reż. Adama Sroki, wystawiony w Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu. Scenografia tego przedstawienia zdobyła nagrodę na XXIII Opolskich Konfrontacjach Teatralnych – Klasyka Polska oraz Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki na „Inscenizacje Dzieł Polskich Romantyków”. Od tamtego czasu Iza Toroniewicz przygotowała scenografię i kostiumy do ponad stu przedstawień – w tym kilkunastu lalkowych – w teatrach całej Polski, m. in. Teatrze Studio, Capitol i Lalka w Warszawie, Teatrze Polskim oraz Teatrze Współczesnym w Szczecinie, Teatrze Arlekin w Łodzi, Teatrze im. Słowackiego oraz Teatrze Bagatela w Krakowie, Teatrze Wybrzeże w Gdańsku, Teatrze Polskim we Wrocławiu, Teatrze Polskim w Bydgoszczy. Współpracowała z takimi reżyserami, jak Bartłomiej Wyszomirski, Adam Orzechowski, Romuald Wicza-Pokojski, Czesław Sieńko. W 2004 roku jej scenografia do „Niebezpiecznych związków” Ch. Hamptona (Teatr Polski w Bielsku-Białej, reż. B. Wyszomirski) zdobyła nagrodę honorową bielskiego oddziału ZASP oraz nominację do „Złotej Maski”.

O partnerze projektu „Blue Planet”
Sjálfstæðu Leikhúsin jest stowarzyszeniem niezależnych artystów scenicznych w Islandii. Stowarzyszenie jest organizacją parasolową, wspieraną jedynie przez grupy członków oraz miasto Rejkiawik. Członkami SL jest około 56 grup teatralnych. Większość grup działa w stolicy Rejkiawik, ale są również grupy w rolniczej części Islandii. Niektóre działają przez cały czas, inne nie. Jak wszędzie grupy pojawiają się i znikają, ale silną bazę stanowi obecnie około 25 grup. Niezależne grupy teatralne tworzą około 25-35 premierowych produkcji rocznie. Te grupy są motorem promocji nowej dramaturgii w Islandii, a także nie boją się wkraczać na nowe, eksperymentalne tereny w podejściu do teatru i tańca. Za to członkowie SL, tacy jak Vesturport i Shallala zdobyły międzynarodowe uznanie za ich oryginalny styl teatralny i tańca.

Około 250 000 ludzi uczestniczy w przedstawieniach członków SL każdego roku w Islandii i zagranicą. To bardzo duża część całościowej widowni teatralnej w Islandii, kraju z całkowitą populacją 300 000. Pokazuje to, że życie kulturalne w Islandii nie może funkcjonować prawidłowo bez udziału grup zrzeszonych w SL. W ostatniej dekadzie niezależne grupy stały się rosnącą siłą w teatrze i tańcu islandzkim. Stowarzyszenie od lat walczy o to, żeby politycy i władze zauważyły ciężką pracę i sukcesy tych grup. Wynikiem tych działań są niewielkie postępy w tworzeniu lepszych warunków pracy, dzięki czemu grupy stają się coraz bardziej profesjonalne w swojej pracy.

Stowarzyszenie działa obecnie według oficjalnej agendy dla Stowarzyszenia opublikowanej w 2012 roku. Wśród najważniejszych projektów jest zarządzanie Centrum Teatralno-Kulturalnym dla grup członków w Teatrze Tjarnarbíó w centrum Rejkiawiku.

Fundusze EOG
Poprzez fundusze EOG i fundusze norweskie, Islandia, Liechtenstein i Norwegia przyczyniają się do zmniejszania nierówności społecznych i ekonomicznych oraz wzmacniania relacji dwustronnych z państwami beneficjentami w Europie. Trzy państwa ściśle współpracują z UE na podstawie Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (Porozumienie EOG).

W okresie 2009–2014 wartość funduszy EOG i funduszy norweskich wynosi 1,79 miliarda euro. Norwegia zapewnia około 97% łącznego finansowania. Fundusze są dostępne dla organizacji pozarządowych, instytucji badawczych i szkół wyższych, sektora publicznego i sektora prywatnego w 12 nowoprzyjętych państwach członkowskich UE oraz Grecji, Portugalii i Hiszpanii. W ich ramach ma miejsce szeroka współpraca z podmiotami z państw darczyńców, a przedsięwzięcia mogą być wdrażane do 2016 r.

Najważniejsze obszary wsparcia obejmują ochronę środowiska i zmiany klimatyczne, badania i stypendia, społeczeństwo obywatelskie, ochronę zdrowia i wsparcie dla dzieci, równość płci, sprawiedliwość i dziedzictwo kulturowe.

Więcej informacji: www.eeagrants.org

Projekt „Blue Planet” korzysta z dofinansowania w kwocie 576 000 złotych pochodzącego z Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach funduszy. Celem projektu jest wymiana kulturalna artystów polskich i islandzkich, nawiązanie współpracy długoterminowej, poszerzenie dialogu międzykulturowego, stworzenie wspólnego wydarzenia artystycznego: programu promującego kulturę islandzką oraz spektaklu teatralnego.

Materiał nadesłany